Żarnówka

Znajduje się we wschodniej części gminy, w dolinie potoku Żarnowianka, prawobrzeżnego dopływu Skawy, u stóp pasma Koskowej Góry w Beskidzie Makowskim w odległości ok. 4 km od Makowa Podhalańskiego.

Wieś została założona pod koniec XVI wieku gdy liczna grupa osadników przywędrowała tutaj z rejonu Krakowa i Wieliczki pod opieką nadzorcy lasów królewskich Piotra Oczkowskiego. Ponieważ tutejsze gleby nie były zbyt urodzajne ludność zajęła się głównie obróbką drewna (wytwarzano gonty, drewniane cebry, wiadra i inne). Do I rozbioru Żarnówka wchodziła w skład starostwa lanckorońskiego natomiast później stała się własnością skarbu austriackiego. W 1839 oku miejscowość ta została zakupiona przez Franciszkę Krasińską - księżną Kurlandii, Semigalii i Żmudzi.

Początki szkolnictwa sięgają roku 1878 gdy Jan Kanty Woźny uzyskał od władz starostwa myślenickiego ok. 5000 zł reńskich na budowę szkoły podstawowej. W latach 1901 - 1905 działały dwie klasy, do których dzieci uczęszczały głównie zimą gdyż w pozostałych miesiącach pomagały rodzicom w pracach polowych. W latach 30-tych został zbudowany budynek Szkoły Podstawowej (obecnie nr 1 im. Elizy Orzeszkowej) w Żarnówce dolnej. W latach 60-tych podjęto decyzję o budowie drugiej szkoły w Żarnówce górnej - na Przysłopie (obecnie Szkoły Podstawowej nr 2 im. Józefa Bema).

Obecnie we wsi dobrze rozwinięte jest chałupnictwo (głównie hafciarstwo i wyroby drewniane). Od lutego 2003 roku wznowiło swoja działalność Koło Gospodyń Wiejskich, którego siedzibą stał się Dom Ludowy. Gospodynie biorą udział w wielu powiatowych konkursach m.in. w konkursie na najpiękniejszy wieniec dożynkowy, konkursie potraw regionalnych itp. Przygotowują i prowadzą biesiady oraz zabawy, w których uczestniczą mieszkańcy gminy, gdzie zachęcają do kultywowania tradycji dotyczących przygotowywania potraw, wyglądu stroju regionalnego czy poznawania miejscowych obrzędów i przyśpiewek ludowych.

W 1993 roku nastąpiło wmurowanie kamienia węgielnego w mury wznoszonej tutaj Świątyni pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Kamień ten został ofiarowany przez proboszcza Katedry Wawelskiej ks. prałata Janusza Bieleńskiego a pochodzi z Kaplicy Chrobrowskiej. Konsekracja kościoła miała miejsce w 1996 roku.

Wśród tutejszych zabytków warto wymienić kamienną figurę Chrystusa Nazareńskiego z 1828 roku oraz murowaną kaplicę krytą gontowym dachem z kamienną rzeźbą Chrystusa Upadającego pod Krzyżem z końca XVIII wieku.

Żarnówka jest wsią o malowniczym położeniu, z pięknym krajobrazem, melodyjnie szemrzącym potokiem Żarnowianka oraz lasami zasobnymi w jagody i grzyby. Wszystko to sprawia, że jest ona miejscem bardzo atrakcyjnym dla turystów szukających wytchnienia i niezapomnianych wspomnień.